Pljevlja između znanja i zaborava: Može li 150 doktora nauka pokrenuti zamajac akademskog razvoja?

Piše: Prof.dr Vojo Laković

Pitanje osnivanja visokoškolske ustanove u Pljevljima decenijama se provlači kroz strateške planove, političke programe i predizborna obećanja. Ipak, dok se administrativne barijere gomilaju, a grad suočava sa neumoljivim demografskim padom, jedno suštinsko pitanje ostaje bez odgovora: zašto grad koji energetski i privredno decenijama održava Crnu Goru, nema pravo na sopstveno akademsko jezgro?

Decenijama smo slušali argumente o „nedostatku kadra“ i „nepostojanju održivosti“. Međutim, stvarnost nas demantuje na najubjedljiviji način. Pljevlja danas imaju dragocjen, a potpuno neiskorišćen resurs – preko 150 doktora nauka koji žive i rade van svog rodnog grada. Ovi stručnjaci, rasuti od Podgorice i Beograda do prestižnih svjetskih univerziteta, predstavljaju intelektualnu elitu koja bi, uz iskren i profesionalan poziv lokalne zajednice, bila spremna da svojim znanjem i autoritetom postavi temelje pljevaljskog univerziteta.

Problem neotvaranja univerziteta nije samo prosvjetni, već i duboko socijalno-ekonomski. Bez visokog obrazovanja, Pljevlja ostaju samo „sirovinska baza“ iz koje mladi odlaze nepovratno. Otvaranjem studijskih programa koji bi bili usko povezani sa specifičnostima našeg kraja – poput energetske tranzicije, rudarstva, ekologije ili šumarstva – grad bi dobio novu vitalnost.
Takodje postoji i prostor za otvaranje drugih fakulteta i specifičnih studijskih programa koji su potrebni cijeloj regiji pa i šire.

Poziv našim doktorima nauka da se uključe u ovaj proces nije samo molba za pomoć, već strateški potez koji bi premostio jaz između teorije i prakse. Zamislite potencijal ustanove u kojoj bi predavali ljudi koji najbolje poznaju problematiku svog kraja, a koji su se dokazali na globalnom nivou. Takva sinergija lokalnog patriotizma i vrhunske nauke bila bi garancija kvaliteta i održivosti.

Vrijeme je da se prestane sa traženjem administrativnih izgovora. Pljevlja ne traže milostinju, već povrat duga. Investiranje u univerzitet je najjeftinija investicija ako se uporedi sa cijenom nestanka jednog grada. Sa 150 doktora nauka spremnih da pomognu, mi nemamo problem sa kadrom – imamo problem sa nedostatkom političke volje i vizije onih koji odlučuju.

Vrijeme je da pozovemo svoje najbolje umove kući, barem u akademskom smislu. To je jedini put da Pljevlja od grada iz kojeg se odlazi postanu grad u koji se dolazi radi znanja i budućnosti.
I za kraj napomenuo bih blizinu gradova koji bi se sigurno iz ekonomski razloga opredjelili za studiranje u Pljevljima…
A to je bivsa medjurepublicka zajednica (CG-Srb-BiH)

U Petrovcu, dana 27. januara 2026. godine

Autor:
Prof.dr Vojo Laković