Lipljen: Novo korito previše vještačko, uz korekcije vratiti život rijeci

U dvodnevnoj akciji spašavanja riba i drugih vodenih organizama iz starog toka rijeke Ćehotine, 23. I 24. Decembra, zbog njenog izmještanja u novo korito, uslovljeno širenjem eksploatacionog područja Rudnika uglja, SRK “Lipljen” je, uz pomoć stručnih lica sa Prirodno-matematičkog fakulteta iz Podgorice i ihtiologa sa Prirodnjačkog muzeja CG, uspješno završio povjerenim im posao. Međutim I SRK “Lipljen” istakli su da nisu zadovoljni načinom na koji je izvedeno novo korito rijeke Ćehotine jer ne zadovoljava ekološki status voda, u smislu zadovoljavanja ekoloških i bioloških parametara koji su neophodni da bi jedna rijeka bila rijeka a ne kanal. Zamjeraju što brana u Durutovićima nema riblju stazu, što znači da riba u vrijeme mrijesta ne može da ide uzvodno, tako da dio rijeke između dvije brane, u Durutovićima I Otilovićima, ostaje bez mogućnosti da ribe dolaze prirodnim putem. Očekuju razumjevanje Rudnika uglja jer se loša situacija može da popravi uz određene korekcije u cilju usporavanja toka I stvaranja ribljih staza uz novi riječni tok.

“To je posledica činjenice da projekat izmještanja rijeke Ćehotine oslobođen procjene uticaja na životnu sredinu, a što nije trebalo, iz razloga što je projekat poroglašen od državnog interesa i po skraćenom postupku je realizovan. Naše primjedbe su da je novo korito previše vještačko, kanalisano, previše upravljeno, sa ubrzanim i jednoličnim tokom, i bez obezbjeđenih ribljih prolaza preko brane u Durutovićima. Očekujemo u narednom periodu razumjevanje ove problematike od strane predstavnika Rudnika uglja, jer izvedena loša situacija može uz određene korekcije da se popravi, kroz ugradnju određenih pregrada i slapišta od krupnog kamenja i stabala, u cilju usporavanja toka i stvaranja mjesta za opstanak ribljih vrsta i uopšte biodiverziteta, ozelenjavanjem priobalnog pojasa rijeke, stvaranjem staza uz novi rječni tok, nadoknađivanje nemogućnosti ribljih migracija kroz godišnja poribljavanja uzvodnog toka rijeke u odnosu na branu Durutovići. Za sve navedene aktivnosti, koje bi rijeci Ćehotini vratili svoj nekadašnji status i da bi rijeka bila rijeka, a ne kanal ili kolektor, SRK „Lipljen“ stoji na raspolaganju Rudniku uglja, u cilju javnog interesa. Takođe, treba napomenuti da je Rudnik uglja, u skladu sa Zakonom o slatkovodnom ribarstvu u obavezi i da poribljava novonastali dio izmještenog toka rijeke u vremenskom periodu od 5 godina”, navodi se u saopštenju SRK Lipljen.

 Ističu da je spašena značajna količina ribe, naročito mlađi potočne pastrmke, ali je bilo i kapitalnih primjeraka lipljena i pastrmki.

“ Na sreću, veći dio ribe se povlačio kako se povlačilla i voda u starom koritu, tako da se veća količina ribe sama povukla nizvodno u slobodni dio toka rijeke Ćehotine. Sva izlovljena riba je premještena u slobodni dio toka rijeke Ćehotine uzvodno od starog toka, u mjestu Rabitlje, iz razloga što u taj dio toka rijeke i dalje ne može riba da izlazi uzvodno zbog postojanja brane u Durutovićima, što je glavni nedostatak projekta izmještanja toka rijeke Ćehotine, to jeste što nije projektovana riblja staza na samoj brani, koja bi obezbjedila nesmetane riblje migracije, naročito u periodu mrijesta”, naveo je u saopštenju Vaso Knežević, predsjednik SRK “Lipljen”.

Knežević podsjeća da je rijeka Ćehotina izmještena četvrti put zbog potreba Rudnika uglja, s tim što su predhodna izmještanja rijeku Ćehotinu udaljavala od grada, a sada je ona opet vraćena prema gradu, kuda je ona nekad tekla. Navode da je 23.decembra 2025.g. u 14.20.h rijeka Ćehotina je protekla novim koritom, dok je stari dio toka rijeke Ćehotine ostao bez vode u dužini od oko 3 km rječnog toka. Za akciju izlova ribe je korišćen elektro šoker sa kojim su upravljala stručna lica sa PMF-a, koji jedini u Crnoj Gori imaju dozvolu za takav vid izlova ribe, a uz predhodnu saglasnost za obavljanje sanacionog ribolova od strane Ministarstva poljoprivrede-Direktorata za ribarstvo. Akciju je pratio inspektor za ribarstvo. Stručna lica sa PMF-a je angažovao Rudnik uglja, jer je bio u obavezi kao društveno odgovorno preduzeće, koje bi u suprotnom pričinilo štetu nad ribljim fondom.